Facebook Image
Srpski Latinica

Istorijat Farmaceutske komore Srbije

1830-1841.godine

“Mr Ph Mateja Ivanovic” Savremenu farmaceutsku službu u Srbiji osnovao je 1830. godine mr ph Mateja Ivanovic , otvaranjem prve prave apoteke, ne samo u Beogradu, vec u celoj Knez Miloševoj Srbiji u XIX veku. Ova apoteka predstavlja jezgro srpske farmaceutske službe i ona danas predstavlja reprezentativnu apoteku “Mr Ph Mateja Ivanovic” u sastavu Apoteke “Beograd” i nastavnu bazu Farmaceutskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
Prva državna apoteka (Pravitelstvena apoteka) osnovana je druga po redu davne 1836. god. u Kragujevcu. Nakon seljenja ostala je u Beogradu 1841., gde i danas radi pod imenom “Makedonija”, takode u sastavu Apoteke “Beograd”.
Nakon toga počinju redom sa otvaranjem i druge apoteke: Šabac (1856); Kruševac (1868); Valjevo (1870); Aleksinac (1871); Obrenovac i Svilajnac (1875); Zajecar (1876); Knjaževac, Pirot, Veliko Gradište i Kraljevo (1880); Ćuprija i Užice (1881); Ub i Aranđelovac (1885); Leskovac i Trstenik (1886)...

1879.godina

APOTEKARSKO DRUŠTVO U SRBIJI

Godine 1879. u Beogradu je osnovano prvo društvo apotekara u Srbiji pod nazivom APOTEKARSKO DRUŠTVO SRBIJE. Ovo društvo je preteča današnjeg Farmaceutskog društva Srbije, koje je 2004. godine obeležilo 125 godina rada. Jedan od osnivača i prvi predsednik društva bio je mr Jovan Dilber, vlasnik tadašnje prve Beogradske apoteke osnovane 1830. godine, danas ugledne apoteke mr ph. Mateja Ivanovic .

1890.-1895. godine

Glas apotekarstva Godine 1890. u Srbiji je počeo da izlazi Glasnik apotekarskog društva , prvi stručni časopis apotekara. Društvo je organizovalo strucni rad, predlagalo propise i uredbe i uređivalo apotekarsku delatnost po uzoru na Austro - Ugarsku. Ono je tesno sarađivalo sa Ministarstvom zdravlja, Ministrastvom unutrašnjih dela, te je u periodu od 1891. do 1895. godine doneto nekoliko zakona i propisa o apotekarima, apotekama, apotekarskim taksama i sl. Istorija Apotekarskog (farmaceutskog) društva Srbije tesno je isprepletana sa istorijom Apotekarske (farmaceutske) komore Srbije od tih do današnjih dana.

1922.-1925.godina

mr Dušan Jankovic
mr Sima Protic
Srpsko apotekarsko društvo je na prvom kongresu apotekara Kraljevine SHS, koji je održan 25. septembra 1922. godine na Paliću u Subotici, iniciralo da se formira staleška organizacija Apotekarska komora. Zahvaljujuci dugotrajnim aktivnostima, na inicijativu grupe aktivista apotekarskog društva, a posle poremećaja nastalog uključivanjem Trgovacke komore u nadležnosti apotekarstva, februara 1924. godine podnet je predlog Ministarstvu zdravlja, te je 31. januara 1925. godine doneta Uredba o apotekarskoj komori. Osnovni zadatak apotekarske komore bio je da “štiti, unapređuje apotekarske interese, da čuva čast, ugled i prava apotekarskog staleža i da održava disciplinu u samom staležu". Prvi predsednik apotekarske komore bio je mr Dušan Janković, a potpredsednik mr Sima Protić. Prostorije komore su se nalazile u palati "Kasina" na Terazijama.

1927.-1944.godine

Komora je znatno uticala na staleška pitanja apotekara, predlagala je uređenje poslovanja, norme i ponašanje apotekara, učestvovala u revizijama apotekarskih taksi i sl. Imala je snažan uticaj u Ministarstvu narodnog zdravlja, gde je postojao Odsek za apotekarstvo i snabdevanje ustanova (jedno vreme je nacelnik Odseka bio mr Andrija Mirković, urednik časopisa "Glas apotekarstva"). Apotekarska komora u Beogradu je 1927. uradila Zakon o apotekarstvu koji je uređivao oblast apotekarstva na vrlo stručan, moderan i organizovan način. Naročito je regulisano pitanje procedure otvaranja apoteka, koncesija i sl., a mišljenje Komore bilo je neophodno i veoma značajno u celokupnom procesu državne regulative ovog važnog segmenta obezbeđenja javnog zdravlja stanovništva. Apotekarska komora je imala snažan uticaj na razvoj, organizovanje i uređenje apotekarstva sve do 1944. godine.

1944.godina

apoteka Krajem decembra 1944. godine apotekari u Srbiji ogranizovali su se da urede snabdevanje lekovima i sanitetskim materijalom, jer je rat još trajao, i potreba za sanitetom je bila izuzetno velika. Na teritoriji NR Srbije radile su 523 apoteke, 304 su bile u privatnom vlasništvu a 219 u društvenoj svojini.
U prostorijama Apotekarske komore 7. decembra 1944. osnovan je Jedinstveni narodnooslobodilacki front apotekara. Odbor od 11 clanova brinuo je o organizovanju rada i snabdevanju apoteka osnovnim sirovinama kako bi mogli da se izrađuju lekovi.

1945.godina

Tako je u martu 1945. godine pokrenuta inicijativa da se osnuje Stručno udruženje, a redakcioni odbor stručnog časopisa formiran je u maju 1945. godine. Po socijalističkom konceptu uređenja zemlje posle Drugog svetskog rata, organizacija zdravstvene i farmaceutske službe označena je kao društvena delatnost od posebnog znacaja. Šestog aprila 1946. godine Ministarstvo unutrašnjih poslova overilo je Pravilnik naučno-stručnog udruženja apotekara u NR Srbiji , a osnivacka Skupština je održana 6. oktobra 1946. godine u prostorijama Srpskog lekarskog društva. Ova organizacija je trebalo da bude jedinstveni front farmaceutske struke koji će organizovati i graditi interese narodnog zdravlja u socijalnom uređenju Srbije.
Prva farmaceutska fabrika u Srbiji, tadašnjoj Jugoslaviji, osnovana je 18.jula 1945.godine , pod imenom Državno preduzeće za farmaceutsku proizvodnju “Galenika”. Poznata je i kao jedan od prva četiri proizvođača penicilina u Evropi (1949), streptomicina i dr.
Uskoro se osnivaju i druge fabrike lekova: “Zdravlje” (1953), “Hemofarm”(1960), “Jugoremedija” (1961), “Farmakos” (1963), “Srbolek” (1971), “Zorka – Pharma” (1976) i “Panfarma (1991).
Preduzeća koja su se bavila prometom lekova na veliko stavljena su pod upravu Glavne uprave za nabavku i raspodelu lekova (GUNRAL) , a laboratorije koje su proizvodile lekove stavljene su pod Glavnu upravu za medicinsku proizvodnju (GUMPRO). Tako je ugašen koncesionalni sistem apoteka i obustavljen rad Apotekarske komore. Godine 1948. udruženje apotekara NR Srbije menja naziv u Udruženje farmaceuta Srbije, 1955. u Srpsko Farmaceutsko društvo, a 1970.godine u Farmaceutsko društvo Srbije. 2011. godine Farmaceutsko društvo Srbije se preregistrovalo u Savez farmaceutskih udruženja Srbije. Tokom svih tih godina farmaceutsko društvo je pokretalo citav niz akcija, osnivalo časopise, organizovalo simpozijume, kongrese, sekcije, tribine i razvijalo međunarodnu saradnju.
Kao jedino udruženje farmaceuta Srbije, ono je preko svojih sekcija objedinilo farmaceute apotekarske i bolničke prakse, industrijske prakse, kontrole lekova, lekovitog bilja, sanitarne hemije, toksikološke hemije i
biohemijske prakse.

1954.godina

Godine 1954. Komisija Farmaceutskog društva uradila je Nacrt Zakona o apotekama u Srbiji. Apoteke se osnivaju kao samostalne zdravstvene ustanove, a društvo učestvuje u izradi propisa u oblasti farmaceutskog poslovanja - propisivanje i izdavanje lekova, propisivanje i kontrola lekova i lekovitih supstanci, uredba o nadzoru nad proizvodnjom i prometom opojnih droga.
Apotekarska delatnost se odvijala u okviru samostalnih apoteka, apoteka u sastavu Domova zdravlja ili Apotekarskih ustanova čiji je osnivač grad, opština ili skupština okruga, a u skladu sa mrežom zdravstvenih ustanova u sklopu Zakona o zdravstvenoj zaštiti Srbije.
Tokom godina, apotekarska i farmaceutska delatnost uskladile su svoje aktivnosti sa razvojem nauke i struke, unapređujuci svoje znanje i veštine u funciji zaštite zdravlja građana Srbije.

Beograd

Mutapova 25
11000 Beograd
 

Tel: +381 (0) 11 770 09 50
ogranakbeograd@farmkom.rs

Vojvodina

Hajduk Veljkova 11 II Sprat / 204
21000 Novi Sad
Master centar NS sajma

Tel: +381 (0) 21 661 88 33
ogranakvojvodina@farmkom.rs

Niš sa KIM

Zelengorska 4, lokal L2
18000 Niš
 

Tel: +381 (0) 18 295 565
ogranaknis@farmkom.rs

Kragujevac

Crvenog Krsta 7 I Sprat / 23
34000 Kragujevac
 

Tel: +381 (0) 34 639 12 00
ogranakkragujevac@farmkom.rs